📜 Şanlıurfa'nın Tarihçesi

Şanlıurfa, tarihin sıfır noktası olarak adlandırılan ve insanlık tarihini baştan yazan Göbeklitepe’ye ev sahipliği yapmasıyla dünya çapında eşsiz bir öneme sahiptir. Yaklaşık 12.000 yıl öncesine tarihlenen bu arkeolojik alan, bilinen en eski tapınak kompleksi olarak kabul edilir. Bu da Urfa'yı, medeniyetin beşiği hâline getirir.

Kentin tarihi, sadece Göbeklitepe ile sınırlı değildir. M.Ö. 10.000'lerden itibaren bölge; Sümerler, Akadlar, Babil, Asur ve Hititler gibi kadim uygarlıklara ev sahipliği yapmıştır. Urfa, Mezopotamya ile Anadolu arasında bir geçiş noktası olması nedeniyle tarih boyunca stratejik bir öneme sahip olmuştur.

Antik çağda “Edessa” olarak bilinen şehir, Büyük İskender’in komutanlarından biri tarafından kurulmuş, ardından Roma ve Bizans egemenliklerine girmiştir. Bu dönemde Edessa, Hristiyanlık açısından önemli bir merkez hâline gelmiş, dünyanın ilk Hristiyan üniversitelerinden biri burada kurulmuştur.

İslamiyet’in yayılmasıyla birlikte Urfa, Emeviler ve ardından Abbasiler döneminde önemli bir İslam şehri olmuştur. Selçuklular, Zengîler ve ardından Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinde de gelişimini sürdürmüştür. Özellikle Osmanlı döneminde önemli bir ticaret ve kültür merkezi olarak öne çıkmıştır.

1919’da Fransız işgaline karşı halkın gösterdiği kahramanca direniş neticesinde, 1984 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından “Şanlı” unvanı verilmiş ve kentin adı Şanlıurfa olmuştur.

Günümüzde Şanlıurfa; sadece tarihiyle değil, aynı zamanda kültürel dokusu, geleneksel el sanatları, müziği (özellikle sıra geceleri), mutfağı ve manevi atmosferiyle Türkiye’nin en önemli şehirlerinden biridir. Balıklıgöl, Hz. İbrahim Mağarası, Urfa Kalesi ve geleneksel çarşıları gibi yapılar, geçmişin izlerini bugüne taşır.