🏺 Göbeklitepe – Uygarlığın Sıfır Noktası

Göbeklitepe, insanlık tarihini yeniden yazdıran bir keşif… Şanlıurfa şehir merkezinin yaklaşık 15 km kuzeydoğusunda yer alan bu antik alan, yalnızca Türkiye’nin değil, tüm dünyanın ilgisini çeken arkeolojik bir hazinedir.

📜 Tarihi Önemi

Göbeklitepe, yaklaşık 12.000 yıl önce (M.Ö. 9600) inşa edilmiştir. Bu da onu, Mısır piramitlerinden ve Stonehenge’den binlerce yıl daha eski yapar. Bu özellikleriyle Göbeklitepe, bilinen en eski tapınak kompleksi olarak kabul edilir ve insanlık tarihinin başlangıcına dair tüm ezberleri bozar.

🛕 Mimari Yapı

Kazılarda ortaya çıkarılan T biçimli taş sütunlar, ortalarında dairesel şekilde dizilmiş yapılarda yer alır. Bu taş sütunların üzerinde:

• Yaban hayvanları (aslan, akrep, tilki, yılan vb.)

• Soyut semboller

• İnsansı figürler

gibi çok detaylı kabartmalar bulunur. Bu durum, dönemin insanlarının zannedildiğinden çok daha gelişmiş sembol dili ve inanç sistemlerine sahip olduğunu gösterir.

🌍 UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde

Göbeklitepe, 2018 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edilmiştir. Ardından Türkiye’de 2019 yılı, “Göbeklitepe Yılı” ilan edilerek, bölgenin turistik ve kültürel değeri daha da ön plana çıkarılmıştır.

🔬 Kazılar ve Bilimsel Keşifler

İlk olarak 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi'nin yüzey araştırmalarında fark edildi. Ancak asıl kazı çalışmaları 1995 yılında Alman arkeolog Klaus Schmidt öncülüğünde başladı.

Araştırmalara göre:

• Göbeklitepe, yerleşim yeri değil, bir ibadet merkezi olarak inşa edilmiştir.

• Dönem insanları avcı-toplayıcı olmalarına rağmen, organize şekilde mimari yapılar inşa edebilmişlerdir.

• Yapılar defalarca kendi elleriyle gömülmüş, yerlerine yenileri inşa edilmiştir.